مباحثه، تالار علمی فقاهت
قصاص چشم در فرض اختلاف در تعداد چشم - نسخه قابل چاپ

+- مباحثه، تالار علمی فقاهت (http://mobahathah.ir)
+-- انجمن: بخش فقه (http://mobahathah.ir/forumdisplay.php?fid=5)
+--- انجمن: سوالات علمی (فقهی) (http://mobahathah.ir/forumdisplay.php?fid=40)
+--- موضوع: قصاص چشم در فرض اختلاف در تعداد چشم (/showthread.php?tid=1304)



قصاص چشم در فرض اختلاف در تعداد چشم - 82036 - 13-بهمن-1397

تاثیر بینایی در قصاص


فرض اول
اگر جانی یک چشم دارد و بر فرض یکی از چشم های شخصی را کور کرده است آیا مجنی علیه می تواند یک چشم وی را کور کند؟ در حالی که نتیجه این قصاص نابینایی کامل جانی می شود.


فرض دوم
اگر مجنی علیه یک چشم دارد و با جنایت بر یک چشم کاملا کور شده است آیا فقط حق قصاص یک چشم را دارد؟ در حالی که با این قصاص جانی کور نخواهد شد.




تذکرات 
1- این بحث در مورد تمام اجزای زوج فرد قابل تطبیق است.
2- بنظر می رسد قانون گذار در قانون مجازات اسلامی از یک وحدت رویه برخوردار نبوده است و بینایی را ملاک در قصاص نداده است. مواد ذیل را ملاحظه نمائید؛ 

 ماده ۴۰۲ 
اگر شخصی یک چشم کسی را درآورد یا کور کند، قصاص می شود، گرچه مرتکب بیش از یک چشم نداشته باشد و دیه ای به وی پرداخت نمی شود.


ماده ۴۰۳ 
اگر شخصی که دارای دوچشم است، چشم کسی را که فقط یک چشم دارد، درآورد یا آن را کور کند، مجنیٌ علیه می تواند یک چشم مرتکب را قصاص کند و نصف دیه کامل را هم دریافت دارد یا از قصاص یک چشم مرتکب منصرف شود و دیه کامل بگیرد مگر اینکه مجنیٌ علیه یک چشم خود را قبلاً در اثر قصاص یا جنایتی که استحقاق دیه آن را داشته است، از دست داده باشد، که دراین صورت می تواند یک چشم مرتکب را قصاص کند و یا با رضایت مرتکب، نصف دیه کامل را دریافت نماید.



RE: قصاص چشم در فرض اختلاف در تعداد چشم - 82036 - 27-بهمن-1397

(13-بهمن-1397, 13:19)82036 نوشته:
تاثیر بینایی در قصاص


تحریر الوسیله


مسأله 21
در چشم نیز قصاص هست البته به شرطی که چشم جانی و مجنی علیه از نظر سلامت و دید و محل مساوی باشند، پس اگر چشم چپ کسی را در آورده باشد چشم راست او را در نمی آورند و همچنین به عکس، و اگر جانی یک چشمش دید نداشت از او قصاص می شود هر چند که در اثر قصاص کور شود زیرا حق او را کور کرده و مجنی علیه چیزی به او رد نمی کند. هر چند که اگر پای قصاص در بین نبود کور کردن دیه ای برابر خون بها داشت، و اینکه گفتیم چیزی به او رد نمی کند در جائی است که با بینا بودن یک چشم جانی که سبب شد هنگام قصاص آن چشم دیگرش کور شود مادرزادی یا به آفتی خدائی باشد، از روی جنایت و یا قصاص باشد و خلاصه کلام ربطی به مجنی علیه نداشته باشد چیزی بر مجنی علیه نیست و اگر چنین کسی یک چشم سالم شخصی مثل خود را درآورد هنگام قصاص چشم سالم او را در می آورند.



مسأله 22
کسیکه دو چشم سالم دارد اگر یک چشم اعور (یعنی یک چشم کور) را از کسی درآورد و قهرا او را به کلی کور کند یک چشم او را به قصاص در می آورند حال آیا باید نصف دیه چشم را نیز به مجنی علیه بدهد یا نه؟ بعضی گفته اند نه لکن اقوی ثبوت آن است، و ظاهرا مجنی علیه مخیر است بین اینکه دیه کامل بگیرد و بین اینکه هم قصاص کند و هم به نصف دیه را بگیرد، همچنانکه ظاهر این است که این حکم ثابت است در هر جائیکه چشم اعور (یک چشم کور) دیه کامل داشته باشد. (یعنی با در آوردن آن به کلی کور شود) مثل اینکه قبلا خلقتا و یا به آفتی خدائی یک چشم شده باشد و اما اگر به آفتی دیگر چنین شده باشد دیه یک چشم او دیه کامل نیست مثل اینکه یک چشمش را به قصاص درآورده باشند.