مباحثه، تالار علمی فقاهت
سقوط نوافل نماز های چهاررکعتی در اماکن اربعه - نسخه قابل چاپ

+- مباحثه، تالار علمی فقاهت (http://mobahathah.ir)
+-- انجمن: بخش فقه (http://mobahathah.ir/forumdisplay.php?fid=5)
+--- انجمن: مباحثات دروس خارج فقه (http://mobahathah.ir/forumdisplay.php?fid=9)
+---- انجمن: فقه استاد گنجی (http://mobahathah.ir/forumdisplay.php?fid=13)
+---- موضوع: سقوط نوافل نماز های چهاررکعتی در اماکن اربعه (/showthread.php?tid=1391)



سقوط نوافل نماز های چهاررکعتی در اماکن اربعه - سید رضا حسنی - 17-اسفند-1397

شکی نیست که نوافل نماز های چهار رکعتی که در سفر شکسته می شوند ساقط است. حال جای این پرسش است که در اماکن اربعه که شخص مخیر است نماز های چهاررکعتی را به صورت قصر یا تمام به جا آورد، نوافل در آنجا نیز ساقط است یا خیر؟
این بحث را صاحب جواهر مطرح کرده و ادعا کرده است که نافله تبع فریضه است؛ لذا نتیجه گرفته است که اگر فریضه راتمام می خواند یا فریضه تمام جعل شده باشد ولو به نحو تخییری، نافله مشروع است. دراماکن اربعه نیز تمام خواندن مشروع است لذا نافله مشروع خواهد بود[1].
لکن حضرت استاد گنجی می فرمایند: همانطور که مشهور نیز به صورت مطلق فرموده اند نوافل در سفر ساقط می شود، حتی در جایی که تمام خواندن مشروع باشد. روایاتی که نوافل را در سفر ساقط می دانست و می گفت که نماز ها رکعتین رکعتین می باشد و دیگر اضافه ندارد(اشاره به اضافاتی که در حضر پیامبر اکرم اضافه کردند) شامل اینجا نیز می شود. «الصلاه فی السفر رکعتان رکعتان» شامل اماکن اربعه نیز می شود. البته یک دلیل خاصی آمده است که مقتضای جمع بین آن دلیل خاص بر فرض قبول ان و این دلیل، این است که تمام نیز شارع جایز می باشد ولی اصل تشریع را ان دلیل خاص نفی نمی کند. آن دلیل هم می گوید تشریع همان دو رکعت است و پیامبر اکرم در سفر اضافه نکردند ولی به اختیار خودمان گذاشته است. لذا تشریع رکعتان رکعتان در سفر نیز اطلاق دارد و اماکن اربعه را نیز شامل می شود.
روایت ابی یحیی نیز چنین بود، می فرمود: «لَوْ صَلَحَتِ النَّافِلَةُ فِي السَّفَرِ تَمَّتِ الْفَرِيضَة»[b][2][/b].
اگر نافله جا داشت فریضه به صورت تمام واجب می شد، دلالت می کند که هر جا فریضه به صورت تمام واجب نشده باشد نافله صلاحیت ندارد. معنای تمت الفریضه این است که فریضه واجب می شد، ظاهر تمت الفریضه وجوب تعیینی است. هر کجا تمام خواندن فریضه واجب تعیینی نبود، نافله نیز ساقط است. بنابراین فرمایش مشهور مبنی بر اطلاق سقوط نوافل در اماکن اربعه تمام است.


[1] جواهر الکلام، محمد حسن نجفی، ج7، ص50.
[2] تهذیب الاحکام، شیخ طوسی، ج2، ص16. أَحْمَدُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ عِيسَى عَنِ الْحَسَنِ بْنِ مَحْبُوبٍ وَ عَلِيِّ بْنِ الْحَكَمِ جَمِيعاً عَنْ أَبِي يَحْيَى الْحَنَّاطِ قَالَ: سَأَلْتُ أَبَا عَبْدِ اللَّهِ ع عَنْ صَلَاةِ النَّافِلَةِ بِالنَّهَارِ فِي السَّفَرِ فَقَالَ يَا بُنَيَّ لَوْ صَلَحَتِ النَّافِلَةُ فِي السَّفَرِ تَمَّتِ الْفَرِيضَةُ».