امتیاز موضوع:
  • 0 رای - 0 میانگین
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
نکته علمی حکم تعارض بالعرض بین عام و خاص
#1
هر عام و خاصی با هم تعارض بالذات دارند که خاص بر عام مقدم میشود. اما گاهی علاوه بر تعارض بالذات ،بین این دو تعارض بالعرض رخ میدهد. آیا در تعارض بالعرض هم خاص بر عام مقدم میشود؟
تعارض بالعرض بین عام و خاص یعنی عام شامل فرد الف شده و خاص شامل فرد ب شده و فرد الف را شامل نمیشود اما ما علم اجمالی خارجی پیدا کرده ایم که یکی از این دو خلاف واقع است.
مثال فقهی:
شخصی جنب بود. بعد از خواندن نماز صبح حدث اصغر از او صادر شد. سپس شک کرد که برای نماز صبح غسل جنابت کرد یا خیر؟ قاعده ی فراغ میگوید نماز صبحت صحیح بوده اما استصحاب جنابت میگوید باید برای نماز ظهر غسل کنی و نباید وضو بگیری.
بخاطر حدث اصغری که رخ داده علم اجمالی پیدا میشود که یکی از دو اصل خلاف واقع است:
اگر قبل از نماز صبح غسل نکرده باشد قاعده فراغ خلاف واقع است و اگر غسل کرده باشد الان باید برای نماز ظهر وضو بگیرد چون حدث اصغر از او صادر شده ولی استصحاب میگوید باید غسل کنی و نباید وضو بگیری پس استصحاب خلاف واقع است.
اجرای هردو اصل مستلزم ترخیص در مخالفت قطعیه است.
آیا در اینجا که تعارض بالعرض رخ داده میتوان گفت دلیل استصحاب عام و دلیل قاعده فراغ خاص است فلذا قاعده فراغ جاری خواهد شد؟
نظر استاد شهیدی:
نکته تقدیم خاص بر عام قرینیت عرفیه و یا اقوائیت ظهور است و هیچ کدام در اینجا وجود ندارد.
مثال عرفی:
از مولا دو خطاب صادر شده: "اکرم العالم" و "لاتکرم العالم الفاسق". ما علم اجمالی پیدا کردیم که یا زید عادل از وجوب اکرام خارج شده و یا اینکه عمرو فاسق از حرمت اکرام خارج شده است. هیچ عرفی نمیگوید که چون خطاب اول عام و خطاب دوم خاص است پس خاص شامل عمرو شده و زید از عموم عام خارج شده است.
پاسخ


موضوعات مشابه ...
موضوع نویسنده پاسخ بازدید آخرین ارسال
  احتمالات مراد از «المجمع علیه» در روایات باب تعارض سید رضا حسنی 0 539 30-فروردين-1398, 18:17
آخرین ارسال: سید رضا حسنی
  بیانی از محقق اصفهانی برای اثبات تخییر استمراری در تعارض سید رضا حسنی 1 883 18-فروردين-1398, 12:49
آخرین ارسال: مسعود عطار منش
  شبهه تعارض مکاتبه حمیری با صحیحه علی بن مهزیار سید رضا حسنی 0 527 17-اسفند-1397, 19:24
آخرین ارسال: سید رضا حسنی
  فرض از بین رفتن اصل تعارض با خطاب سوم(در بحث انقلاب نسبت) سید رضا حسنی 0 648 11-بهمن-1397, 12:48
آخرین ارسال: سید رضا حسنی
  ثمره سرایت تعارض در دلالت به تعارض درسند دو روایت سید رضا حسنی 0 654 14-دي-1397, 18:13
آخرین ارسال: سید رضا حسنی
  آیا بین متعارضین بالعرض جمع عرفی وجود دارد؟؟ سید رضا حسنی 0 680 9-آذر-1397, 16:52
آخرین ارسال: سید رضا حسنی
  مساله جدید تعارض دلیل لبی و لفظی فقه جواهری 0 1,415 2-دي-1396, 22:37
آخرین ارسال: فقه جواهری

پرش به انجمن:


کاربران در حال بازدید این موضوع: 1 مهمان