امتیاز موضوع:
  • 0 رای - 0 میانگین
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
احتمالات مراد از «المجمع علیه» در روایات باب تعارض
#1
احتمالات مراد از «المجمع علیه»
در مورد تعبیر «المجمع علیه» یا به عبارت دیگر«مشهور» احتمالاتی وجود دارد که عبارتند از:
1-    مقصود شهرت روایی است.
این احتمال مورد پذیرش مرحوم آقای خویی قرار گرفته است. ایشان فرموده اند:  مقصود از مشهور روایی، خبر قطعی الصدور است؛ چون مشهور به معنای واضح است. شهید صدر هم در بحوث پذیرفته اند که با توجه به اینکه در ادامه تعبیر «فَإِنْ كَانَ الْخَبَرَانِ عَنْكُمَا مَشْهُورَيْنِ قَدْ رَوَاهُمَا الثِّقَاتُ عَنْكُمْ» از سوی عمربن حنظله وجود داشته و مشهور را توضیح داده است، تعبیر «المجمع علیه» ظاهر در این است که خبر مشهور و قطعی الصدور بوده و دارای شهرت روایی است. البته شهید صدر فرموده اند: نکته ذکر شده در مورد مقبوله عمر بن حنظله در مرفوعه زراره مطرح نخواهد شد؛ چون بعد از اینکه زراره تعبیر به «سَيِّدِي إِنَّهُمَا مَعاً مَشْهُورَانِ مَرْوِيَّانِ مَأْثُورَانِ عَنْكُمْ» می کند، امام علیه السلام امر به اخذ روایتی کرده اند که راوی آن اعدل باشد، در حالی که اگر مراد از مشهور در روایت مرفوعه، مشهور روایی باشد که موجب قطعی الصدور شدن خبر می شود، اعدل بودن راوی نقشی نخواهد داشت؛ چون اعدل بودن، در کشف بیشتر از صدق خبر مؤثر است و در صورتی که مشهور به معنای قطعی الصدور باشد، معنا نخواهد داشت که امام علیه السلام امر به اخذ خبر اعدل کنند. بنابراین مراد از مشهور در مرفوعه زراره شهرت فتوایی است که مرجحیت شهرت فتوایی مشکلی ندارد، اما در مقبوله عمربن حنظله مشهور ظهور در شهرت روایی دارد.
2-    مقصود شهرت عملی است. شهرت عملی به معنای فتوای مشهور فقهاء به استناد یک روایت است که این شهرت در مقابل شهرت فتوایی است که در شهرت فتوایی اگرچه مشهور طبق مضمون یک روایت فتوا داده اند، اما استناد آنها به روایت مشخص نیست.
3-    مقصود شهرت روایی و عملی است.
این احتمال مورد پذیرش شیخ عبد الکریم حائری در کتاب درر قرار گرفته است.
4-    تعبیر مشهور اطلاق داشته و در مورد هر یک از مشهور روایی و عملی صادق است و چه بسا حتی در مورد مشهور فتوایی هم صادق باشد.
به نظر استاد تعبیر «المجمع علیه» که به معنای مشهور بین اصحاب است، این گونه نیست که صرفا خبر قطعی الصدور را شامل شود. علاوه بر اینکه مشهور بودن مساوق با قطعی الصدور بودن نیست؛ چون چه بسا در بین شیعه خبری از یک یا دو راوی شایع شده و طبق آن فتوا داده شده باشد، اما اشتباه از سوی راوی رخ داده باشد که در چنین مواردی مشهور بین اصحاب صادق خواهد بود. تعبیر «لاریب فیه» هم طبق نظر عقلاء مطرح شده است؛ یعنی از نظر عقلاء وثوق نوعی ایجاد می شود که معظم اصحاب اشتباه نکرده اند. در نتیجه مراد از مجمع علیه شیوعی است که همراه با عمل اصحاب باشد. البته مقصود استاد کلام آیت الله العظمی زنجانی نیست که نقل حدیث توسط اصحاب مساوق عمل آنان بوده است؛ چون به نظر استاد ممکن است که راویان روایتی را نقل کرده و به آن عمل نکنند و حمل بر تقیه کنند، اما مقصود این است که ظاهر مجمع علیه بین اصحاب، شیوع روایی و عملی است که به نظر  استاد این روایت مشهور به شهرت روایی و عملی را بر خبر شاذ و نادر ترجیح داده است و در نتیجه شامل موارد معرض عنه اصحاب نمی شود.
پاسخ


موضوعات مشابه ...
موضوع نویسنده پاسخ بازدید آخرین ارسال
  توجیه برخی از روایات وارد شده در مورد زنان مهدی منصوری 0 8 دیروز, 20:12
آخرین ارسال: مهدی منصوری
  توجیه برخی از روایات وارد شده در مورد زنان مهدی منصوری 0 12 دیروز, 20:02
آخرین ارسال: مهدی منصوری
  مناقشه در کلام آخوند خراسانی مبنی بر حمل روایات ترجیح بر استحباب سید رضا حسنی 0 430 7-ارديبهشت-1398, 15:13
آخرین ارسال: سید رضا حسنی
  اشکال به مرجحیت «أحدثیت» مستفاد از برخی روایات سید رضا حسنی 0 375 30-فروردين-1398, 18:12
آخرین ارسال: سید رضا حسنی
  بیانی از محقق اصفهانی برای اثبات تخییر استمراری در تعارض سید رضا حسنی 1 670 18-فروردين-1398, 12:49
آخرین ارسال: مسعود عطار منش
  شبهه تعارض مکاتبه حمیری با صحیحه علی بن مهزیار سید رضا حسنی 0 412 17-اسفند-1397, 19:24
آخرین ارسال: سید رضا حسنی
  قرائنی از روایات و تواریخ قدماء بر اینکه معنای أمر فرمان نیست سید رضا حسنی 1 599 9-اسفند-1397, 09:02
آخرین ارسال: مسعود عطار منش
  فرض از بین رفتن اصل تعارض با خطاب سوم(در بحث انقلاب نسبت) سید رضا حسنی 0 512 11-بهمن-1397, 12:48
آخرین ارسال: سید رضا حسنی
  ثمره سرایت تعارض در دلالت به تعارض درسند دو روایت سید رضا حسنی 0 505 14-دي-1397, 18:13
آخرین ارسال: سید رضا حسنی
  مراد از مخالفت با کتاب در کلام آیت الله سیستانی و نقد آن سید رضا حسنی 0 552 14-دي-1397, 18:05
آخرین ارسال: سید رضا حسنی

پرش به انجمن:


کاربران در حال بازدید این موضوع: 1 مهمان