امتیاز موضوع:
  • 0 رای - 0 میانگین
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
نقد کلام آخوند مبنی بر فطری و بدیهی بودن جواز تقلید
#1
بیان صاحب کفایه
صاحب کفایه در مورد مقداری که عقل عامی نسبت به آن مستقل است، فرموده اند: جواز تقلید و رجوع به عالم برای عامی، حکم بدیهی، جبلّی و فطری است و نیاز به دلیل ندارد؛ چون اگر نیاز به دلیل داشته باشد، عامی توانائی اقامه دلیل بر آن ندارد و اگر هم بخواهد در مورد جواز تقلید، از مجتهد تقلید کند، دور رخ خواهد داد؛ چون از اساس رجوع به مجتهد و اخذ حکم جواز تقلید از او محل اشکال و تردید است و در نتیجه امکان تقلید وجود نخواهد داشت. بنابراین تنها توجیه این است که جواز تقلید برای عامی حکم بدیهی فطری بوده باشد و در نتیجه حکم نظری نیست تا نیازمند اقامه دلیل باشد.
مناقشه در بیان صاحب کفایه
استاد می فرمایند: لازم است که عامی یقین داشته باشد که تقلید برای او جایز است و این یقین ممکن است از چند مورد حاصل شود: الف: تسالم فقهاء بر جواز تقلید ب: ارتکاز عقلائی یا ارتکاز متشرعی که عامی آن را باور کرده است. ج: تمامیت مقدمات انسداد در نزد عامی و در نظر گرفتن اینکه لازم است نسبت به احکامی که علم اجمالی وجود دارد، از عهده خارج شود و خارج شدن از عهده تکالیف به واسطه احتیاط، اجتهاد یا تقلید است، اما احتیاط تام به لحاظ اینکه تشخیص موارد احتیاط مشکل است، در بسیاری موارد در مورد عامی ممکن نیست و در فرضی هم که احتیاط ممکن است، عامی اطمینان خواهد داشت که شارع احتیاط را بر مردم واجب نکرده است و لذا عامی خواهد فهمید که احتیاط بر او واجب نیست. از طرف دیگر اجتهاد هم برای بسیاری از افراد ممکن نیست؛ چون رسیدن به اجتهاد نیازمند استعداد و اشتغال زمان طولانی به تحصیل است، علاوه بر اینکه در زمان تحصیل نیاز به تقلید وجود دارد. بنابراین عامی به این نتیجه می رسد که اجتهاد هم واجب عینی نیست. تنها تقلید باقی مانده و عامی می فهمد که تقلید برای او جایز است.
أما اینکه صاحب کفایه فرمودند که فطری و بدیهی است صحیح نیست چرا که
 ابن زهره تقلید را قبیح و ممنوع می دانند و بیان کرده اندکه عامی به فقیه رجوع می کند، اما قول او را ،طبق این عبارت تعبدا نمی پذیرد بلکه به بحث با او پرداخته تا علم به حکم شرعی پیدا کند. بنابراین اینکه صاحب کفایه جواز تقلید را حکم مستقل عقل بدیهی و فطری دانسته اند، صحیح نیست؛ چون ایشان ادعای عقل بدیهی فطری کرده اند، در حالی که فقیه بزرگی مثل ابن زهره آن را انکار کرده اند و در نتیجه نمی توان حکم بدیهی فطری دانست بلکه تسالم فقهاء بر آن وجود دارد، علاوه بر اینکه ارتکاز عقلائی و متشرعی و مقدمات انسداد سبب می شود که عامی جواز تقلید را باور کند. با توجه به نکات ذکر شده برای جواز تقلید نمی توان به اجماع تمسك کرد بلکه باید ادله دیگر مورد بررسی قرار گیرد.
پاسخ


موضوعات مشابه ...
موضوع نویسنده پاسخ بازدید آخرین ارسال
  مناقشه در تمسک به سیره عقلاء برای وجوب تقلید از اعلم سید رضا حسنی 0 204 4-تير-1398, 17:02
آخرین ارسال: سید رضا حسنی
  مناقشه در کلام آخوند خراسانی مبنی بر حمل روایات ترجیح بر استحباب سید رضا حسنی 0 382 7-ارديبهشت-1398, 15:13
آخرین ارسال: سید رضا حسنی
  نقدی بر کلام فلاسفه در باب جبر و اختیار سید رضا حسنی 0 406 7-ارديبهشت-1398, 15:08
آخرین ارسال: سید رضا حسنی
  مناقشه در کلام صاحب المحکم فی اصول الفقه در مورد عدم انحصار انقلاب نسبت در عام و خاص سید رضا حسنی 1 590 27-بهمن-1397, 08:27
آخرین ارسال: مسعود عطار منش
  نقد کلام مشهور مبنی بر اصاله التعیین در دوران بین تخییر وتعیین در حجیت سید رضا حسنی 0 514 21-دي-1397, 16:57
آخرین ارسال: سید رضا حسنی
  مراد از مخالفت با کتاب در کلام آیت الله سیستانی و نقد آن سید رضا حسنی 0 510 14-دي-1397, 18:05
آخرین ارسال: سید رضا حسنی
  دو بیان و مبنی در حجیت فی الجمله متعارضین سید رضا حسنی 0 573 23-آذر-1397, 17:55
آخرین ارسال: سید رضا حسنی
  حجیت فی الجمله متعارضین در کلام آیت الله زنجانی و نقد آن سید رضا حسنی 0 606 23-آذر-1397, 17:51
آخرین ارسال: سید رضا حسنی
  نقد کلام مرحوم تبریزی در عرفی دانستن جمع در یک مورد سید رضا حسنی 1 807 10-آذر-1397, 08:34
آخرین ارسال: مسعود عطار منش
  نقد نظر امام (ره)مبنی بر حجیت عقلاییه داشتن اطلاق سید رضا حسنی 1 861 5-آذر-1397, 12:04
آخرین ارسال: مسعود عطار منش

پرش به انجمن:


کاربران در حال بازدید این موضوع: 1 مهمان