امتیاز موضوع:
  • 0 رای - 0 میانگین
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
نقد کلام آخوند مبنی بر فطری و بدیهی بودن جواز تقلید
#1
بیان صاحب کفایه
صاحب کفایه در مورد مقداری که عقل عامی نسبت به آن مستقل است، فرموده اند: جواز تقلید و رجوع به عالم برای عامی، حکم بدیهی، جبلّی و فطری است و نیاز به دلیل ندارد؛ چون اگر نیاز به دلیل داشته باشد، عامی توانائی اقامه دلیل بر آن ندارد و اگر هم بخواهد در مورد جواز تقلید، از مجتهد تقلید کند، دور رخ خواهد داد؛ چون از اساس رجوع به مجتهد و اخذ حکم جواز تقلید از او محل اشکال و تردید است و در نتیجه امکان تقلید وجود نخواهد داشت. بنابراین تنها توجیه این است که جواز تقلید برای عامی حکم بدیهی فطری بوده باشد و در نتیجه حکم نظری نیست تا نیازمند اقامه دلیل باشد.
مناقشه در بیان صاحب کفایه
استاد می فرمایند: لازم است که عامی یقین داشته باشد که تقلید برای او جایز است و این یقین ممکن است از چند مورد حاصل شود: الف: تسالم فقهاء بر جواز تقلید ب: ارتکاز عقلائی یا ارتکاز متشرعی که عامی آن را باور کرده است. ج: تمامیت مقدمات انسداد در نزد عامی و در نظر گرفتن اینکه لازم است نسبت به احکامی که علم اجمالی وجود دارد، از عهده خارج شود و خارج شدن از عهده تکالیف به واسطه احتیاط، اجتهاد یا تقلید است، اما احتیاط تام به لحاظ اینکه تشخیص موارد احتیاط مشکل است، در بسیاری موارد در مورد عامی ممکن نیست و در فرضی هم که احتیاط ممکن است، عامی اطمینان خواهد داشت که شارع احتیاط را بر مردم واجب نکرده است و لذا عامی خواهد فهمید که احتیاط بر او واجب نیست. از طرف دیگر اجتهاد هم برای بسیاری از افراد ممکن نیست؛ چون رسیدن به اجتهاد نیازمند استعداد و اشتغال زمان طولانی به تحصیل است، علاوه بر اینکه در زمان تحصیل نیاز به تقلید وجود دارد. بنابراین عامی به این نتیجه می رسد که اجتهاد هم واجب عینی نیست. تنها تقلید باقی مانده و عامی می فهمد که تقلید برای او جایز است.
أما اینکه صاحب کفایه فرمودند که فطری و بدیهی است صحیح نیست چرا که
 ابن زهره تقلید را قبیح و ممنوع می دانند و بیان کرده اندکه عامی به فقیه رجوع می کند، اما قول او را ،طبق این عبارت تعبدا نمی پذیرد بلکه به بحث با او پرداخته تا علم به حکم شرعی پیدا کند. بنابراین اینکه صاحب کفایه جواز تقلید را حکم مستقل عقل بدیهی و فطری دانسته اند، صحیح نیست؛ چون ایشان ادعای عقل بدیهی فطری کرده اند، در حالی که فقیه بزرگی مثل ابن زهره آن را انکار کرده اند و در نتیجه نمی توان حکم بدیهی فطری دانست بلکه تسالم فقهاء بر آن وجود دارد، علاوه بر اینکه ارتکاز عقلائی و متشرعی و مقدمات انسداد سبب می شود که عامی جواز تقلید را باور کند. با توجه به نکات ذکر شده برای جواز تقلید نمی توان به اجماع تمسك کرد بلکه باید ادله دیگر مورد بررسی قرار گیرد.
پاسخ


موضوعات مشابه ...
موضوع نویسنده پاسخ بازدید آخرین ارسال
  جدلی بودن تمسک به «لا يَنالُ عَهْدِي الظّالِمِينَ» در روایات مهدی منصوری 0 137 8-اسفند-1398, 22:36
آخرین ارسال: مهدی منصوری
  در تقدیر نبودن «کائن» در موارد خبر بودن جار و مجرور مهدی منصوری 1 390 25-آذر-1398, 22:03
آخرین ارسال: مهدی خسروبیگی
  بررسی کلام شهید صدر در مورد تفاوت جملات مزدوجه مهدی منصوری 0 319 23-آذر-1398, 19:23
آخرین ارسال: مهدی منصوری
  تقسیم حروف به سه قسم در کلام استاد شهیدی مهدی منصوری 0 418 12-آذر-1398, 19:52
آخرین ارسال: مهدی منصوری
  کلام آیت الله سیستانی در مورد اندماجی بودن معنای اسمی در حروف مهدی منصوری 0 482 12-آذر-1398, 19:46
آخرین ارسال: مهدی منصوری
  پاسخ از ادعای مرحوم آخوند مبنی بر اتحاد ذاتی بین معنای اسمی و حرفی مهدی منصوری 0 444 10-آذر-1398, 17:55
آخرین ارسال: مهدی منصوری
  کلام محقق اصفهانی مبنی بر عدم اعتبار شروط ذکر شده در مرجع تقلیدغیر از اعلمیت مهدی منصوری 2 794 1-آذر-1398, 10:26
آخرین ارسال: مهدی خسروبیگی
  عادل بودن مرتکب صغیره در صورت عدم اصرار مهدی منصوری 0 669 22-مهر-1398, 20:18
آخرین ارسال: مهدی منصوری
  عدم جواز مرجعیت زنان به جهت عدم احراز امضای شارع با توجه به مجموع احکام مهدی منصوری 0 617 16-مهر-1398, 15:02
آخرین ارسال: مهدی منصوری
  مناقشه در تمسک به سیره عقلاء برای وجوب تقلید از اعلم سید رضا حسنی 0 839 4-تير-1398, 17:02
آخرین ارسال: سید رضا حسنی

پرش به انجمن:


کاربران در حال بازدید این موضوع: 1 مهمان