امتیاز موضوع:
  • 0 رای - 0 میانگین
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
اشکال تصویر تزاحم در واجبات ضمنیه طبق مسلک آخوند در باب تزاحم
#1
Rainbow 
کلام استاد شهیدی
هشتمین شرط باب تزاحم این است که تزاحم بین دو تکلیف مستقل صورت گیرد. اما در صورتی که مکلف از جمع بین دو جزء یا دو شرط از یک مرکب ارتباطی عاجز باشد، صحیح این است که طبق هیچ یک از مسالک باب تزاحم این مورد از موارد تزاحم نیست بلکه مربوط به باب تعارض خواهد بود و قواعد باب تعارض اعمال خواهد شد.
تزاحم نبودن طبق مسلک آخوند
طبق مسلک ایشان فرق بین باب تزاحم و تعارض این است که در باب تزاحم وجود «دو ملاک » برای دو تکلیف احراز شده است. مثلا در فرض تزاحم بین انقاذ ابن و عبد ،هم ملاک انقاذ ابن احراز شده است و هم ملاک انقاذ عبد. اما در محل بحث صرفا یک ملاک واحد در مرکب ارتباطی نماز با وضو و طهارت از خبث وجود دارد که در فرض عدم امکان جمع بین این دو، این ملاک قابل استیفاء نیست. اما دلیل «الصلاه لاتسقط بحال» دلالت می کند که نماز ناقص هم ملاک دارد. حال ما نمی دانیم که این نماز ناقصی که ملاک دارد نماز با وضو و بدون طهارت از خبث است یا بالعکس و یا جامع بین این دو. فلذا با توجه به اینکه ملاک وضو و طهارت از خبث ملاک مستقلی نیست ،تزاحمی بین این دو رخ نمی دهد فلذا این مثال ربطی به باب تزاحم نخواهد داشت.
اشکال
گرچه وضو و طهارت از خبث ملاک مستقلی ندارند اما اگر کشف کردیم که در فرض عدم امکان جمع بین این دو ،هم طهارت از خبث و هم وضو باعث ازدیاد ملاک نماز می شوند ،اینجا هم تزاحم رخ خواهد داد و باید دید کدام یک از این دو باعث ازدیاد بیشتر ملاک نماز می شوند.
به عبارت دیگر : تزاحم در هر شیء به حسب خودش است. تزاحم در تکالیف مستقل به این نحو است که بین دو ملاک مستقل تزاحم رخ داده است و باید با تعیین اهم یا . . . یک طرف را مقدم کرد و تزاحم در واجبات ضمنیه به این نحو است که هرکدام از دو واجب ضمنی باعث ازدیاد ملاک شوند و باید با تعیین اهم (واجب ضمنی که ملاک را به میزان بیشتری اضافه میکند.) یا . . . یک طرف را مقدم کرد.
ان قلت
دلیل «الصلاه لاتسقط بحال» دلالت نمی کند که هر کدام از وضو یا طهارت از خبث باعث ازدیاد ملاک می شوند. بلکه صرفا دلالت می کند که در اینجا نماز ناقص هم ملاک دارد و شاید این نماز ناقص مثلا نماز با وضو باشد و اصلا نماز با طهارت از خبث ملاک نداشته باشد.
قلت
این اشکال که ما باید از کجا کشف کنیم که هردو واجب ضمنی در فرض عدم امکان جمع باعث ازدیاد ملاک می شوند ،مختص به واجبات ضمنیه نیست بلکه اشکالی کلی است به مسلک تزاحم مرحوم آخوند حتی در تکالیف مستقل. اشکال کلی این است که وقتی از نظر ایشان ترتب امکان پذیر نیست و در تزاحم یک نحوه تعارض بین دو دلیل رخ می دهد و اطلاق دو دلیل تساقط می کنند ،بدون اطلاق دو دلیل به چه طریقی می توانیم وجود ملاک را در موارد تزاحم کشف کنیم.
پاسخ
 سپاس شده توسط سید محسن حائری ، حسین .


موضوعات مشابه ...
موضوع نویسنده پاسخ بازدید آخرین ارسال
  اشکال  اشکال به مبنای استاد شهیدی در تزاحم در واجبات ضمنیه ابو الخیر 0 22 10-ارديبهشت-1397, 09:16
آخرین ارسال: ابو الخیر
  نقد نظر استاد در تزاحم سید محمد صادق رضوی 5 376 19-اسفند-1396, 08:02
آخرین ارسال: مسعود عطار منش

پرش به انجمن:


کاربران در حال بازدید این موضوع: 1 مهمان